Herfst in het noorden van Noorwegen: rendieren verzamelen zich onder de berken van Arnøy-eiland, hoog boven de poolcirkel.

Er wordt gedacht dat Sámi voorouders aankwamen in de regio al snel na het einde van de ijstijd, ongeveer negenduizend jaar geleden.

Tijdens de zomermaanden verzamelen Sámi herders hun rendieren in het hooggebergte Arnøy, ter voorbereiding van de migratie naar het toendra-plateau op het vasteland.

De lichte sneeuw op de toendra tijdens de wintermaanden zorgt ervoor dat het mos waarmee de rendieren zich voeden relatief gemakkelijk te vinden is.

De kudde moet het Kågsundet fjord overzwemmen om het vasteland te bereiken. Voordat het zwemmen begint, wordt de kudde bijeengedreven om kalveren te verenigen met hun moeders.

De Sámi zijn traditioneel nomadisch of seminomadisch, hun manier van leven nauw verbonden met het rendierhoeden, jagen, vallen uitzetten en vissen. Net als veel andere inheemse volkeren, hebben rendier-hoedende Sámi onlangs grote stukken weiland verloren als gevolg van dammen, mijnbouw, toerisme en andere ‘ontwikkelings’ regelingen.

Vandaag de dag is er slechts een minderheid die nog de kudde rendieren elk seizoen hoeden. ‘Veel Sámi herders gebruiken nu sneeuwscooters en boten om hun hoeden te ondersteunen,’ zegt Sophie Grig, senior campagnevoerder bij Survival International. ‘Toch blijven hun landen en de rendieren centraal in hun identiteit.’

De kraal staat de herders toe de eigenaars van de jonge herten te identificeren; oormarkering, gezondheidscontroles en vaccinaties worden vervolgens uitgevoerd.

Oormarkering moet plaatsvinden voordat de kudde begint met het zwemmen over het fjord, tegen de tijd dat ze het vasteland bereiken, zijn vele kalveren van hun moeders gescheiden.

De grootte van de kudde kan variëren tussen 3.000 en 5.000 rendieren, het duurt een week voor de hele kudde om te zwemmen van Arnøy naar Kågen.

De migratie wordt daarom uitgevoerd in fasen: hier ziet men de ‘leidende’ kudde het fjord betreden.
‘Het rendier is niet alleen een dier voor ons, maar een hele manier van leven,’ zegt een Sámi herder.

Een kleine boot volgt de kudde, klaar om de kalveren te helpen die niet sterk genoeg zijn om de afstand te zwemmen.

Elk deel van het rendier werd vroeger gebruikt door de herders, het gewei om knopen van te maken, het bloed voor worsten en de huid voor sneeuwschoenen, die vervolgens met saliegras werden gevuld voor extra warmte.

De Sámi beschouwen de 3-kilometer-lange zwemtocht over het fjord als het meest verraderlijke deel van de migratie van de kudde.

Als een kalf in een andere richting begint te zwemmen, kan de hele kudde volgen.

De zwemtocht duurt ongeveer 30 minuten.

Een honderdtal hoeven banen hun weg door het ijskoude water van het fjord, de donkere bergen van Uløya die oprijzen in de verte.

‘De geschiedenis van de Sámi is de geschiedenis van menselijke aanpassing aan het Arctisch klimaat en de natuur’, aldus Lars-Anders Baer, herder en voorzitter van het Sámi-parlement in Zweden. ‘De Sámi visie op de relatie tussen mens en natuur is één van een geïntegreerd geheel.’

De kudde blijft op het vasteland tot eind april of begin mei, tot de migratie wederom begint in omgekeerde richting, en de vegetatie van het plateau wordt overgelaten om te herstellen.

Eenmaal terug op Arnøy-eiland, grazen de rendieren op schimmels, bladeren en gras.

Berit Logje Siri kijkt naar de zwemmende kudde in het fjord.

De industrialisatie van Sápmi, de assimilatie van de Sámi en het gebrek aan erkenning van de rechten van de Sámi op hun land door de Noorse regering, heeft een enorme impact op het hoeden.

Voor veel Sámi herders wordt tijd echter nog steeds gemeten door de seizoensgebonden migraties van hun rendieren.

‘Mijn volk leeft al duizenden jaren met rendieren’, zei een Sámi herder. ‘We zijn heel dicht naar elkaar gegroeid. Je zou kunnen zeggen dat onze zielen elkaar raken, of beter nog, ze overlappen.’