 |
| Ontbossing veroorzaakt door houtkapbedrijven in Penan gebied op Borneo, Maleisië © Survival |
De Verenigde Naties hebben een rapport gepubliceerd waarin bijzondere aandacht wordt geschonken aan de uitdagingen waarvoor inheemse volksstammen zich gesteld zien. De situatie waarin ze verkeren wordt omschreven als ‘kritiek’. Uitdrukkelijk wordt gesteld dat landeigendomsrechten van cruciaal belang zijn voor zowel hun culturele – als ook hun fysieke voortbestaan.
‘The State of the World’s Indigenous Peoples’, zoals het rapport heet, stelt vast dat ‘vele van deze gemeenschappen op het punt staan het slachtoffer te worden van wat door sommigen omschreven wordt als genocide’. Vooral de ernstige bedreiging die uitgaat van de bouw van stuwdammen en het rooien van bosgebieden voor houtwinning, mijnbouw en de productie van soja krijgt speciale aandacht.
Volgens het rapport veroorzaken deze projecten vaak omvangrijke milieuschade, brengen ze ziektes zoals malaria en griep over aan tal van inheemse volkeren die weinig weerstand hebben, en leiden ze uiteindelijk tot de gedwongen verdrijving van inheemse volksstammen van hun voorouderlijk land.
In het rapport klinkt in sterke mate de boodschap door van Survivals rapport ‘Vooruitgang kan dodelijk zijn’. Hierin wordt aangetoond wordt dat bepaalde beleidsmaatregelen, die gerechtvaardigd worden door te verwijzen naar ‘vooruitgang’ of ‘modernisering’, vaak groot leed veroorzaken bij inheemse volken in de vorm van ziekten, vetzucht, verslaving, zelfdoding en een geringere levensverwachting.
Het VN rapport wijst ook op inheemse volksstammen die leven in een ‘zelfgekozen isolement’. Dit zijn ongecontacteerde stammen die blootgesteld worden aan bijzonder grote gevaren als buitenstaanders hun gebied binnendringen. Een land dat hierbij met name vermeld wordt is Peru waar houtkapbedrijven illegaal werkzaamheden verrichten op het land van ongecontacteerde stammen.
Tevens wordt aandacht geschonken aan het bijzonder grote aantal gevallen van zelfdoding bij inheemse volksstammen. Zoals de Guarani in Brazilië bij wie het aantal zelfdodingen negentien keer hoger was als het nationale gemiddelde tussen 2000 en 2005.
Het rapport bespreekt daarnaast de problemen die ontstaan door de stichting van nationale parken op het land van inheemse volksstammen. Een bijzonder geval betrof de uitspraak van het Hooggerechtshof van Botswana waarin de uitzetting in 2002 van Bosjesmannen van hun voorouderlijk land in het Centrale Kalahari Natuurreservaat onwettig werd verklaard.
Tijdens de presentatie van het rapport in Rio de Janeiro veroordeelde een inheemse leider, Marcos Terena, het ‘bevoogdende beleid’ waarmee ontwikkelingsprojecten doorgaans gepaard gaan. Deze kenmerken zich door een volkomen gebrek aan respect voor het recht op zelfbeschikking van inheemse volksstammen.
