De Braziliaanse indianenstammen

Ruim 800 volksstammen compleet weggevaagd.

Voor de komst van de Europeanen werd Brazilië bevolkt door meer dan duizend volksstammen met een vermoedelijk totale bevolkingsgrootte ergens tussen de 5 en 13 miljoen.

In de 500 jaar die volgden, zijn deze aantallen als gevolg van ziektes, geweld en onteigeningen aanzienlijk gereduceerd. Vandaag de dag leven er in heel Brazilië ongeveer 650.000 Indianen, verdeeld over ruim 200 stammen.

Kom in actie ↓

 
 

Voor de komst van de Europeanen werd Brazilië bevolkt door meer dan duizend volksstammen met een vermoedelijk totale bevolkingsgrootte ergens tussen de 5 en 13 miljoen. In de 500 jaar die volgden, zijn deze aantallen als gevolg van ziektes, geweld en onteigeningen aanzienlijk gereduceerd. Vandaag de dag leven er in heel Brazilië ongeveer 650.000 Indianen, verdeeld over ruim 200 volksstammen.

Yanomami jongen, Brazilië
Yanomami jongen, Brazilië
© Victor Englebert/Survival

Van de talloze talen die zij gezamenlijk spreken zijn er 110 waarvan er minder dan 400 sprekers over zijn. De grootte van een stam kan sterk variëren, van de Guarani en de Yanomami die tienduizenden leden tellen tot de Akuntsu en de Kanoê die slechts met enkele tientallen zijn.

Hoe leven zij?

De leefgebieden van de Braziliaanse indianenstammen verschillen sterk van elkaar – tropische bossen, grasland, kreupelhoutbossen en semi-woestijnen – en ook hun leefgewoonten zijn divers. Ook heeft elke volksstam een sterk wisselende geschiedenis als het gaat om contact met de buitenwereld: de Guarani die in het droge zuiden leven, hebben al 500 jaar contact met blanken, terwijl anderen dat pas veel korter hebben. Sommige stammen hebben zelfs nooit contact met de buitenwereld gehad.

Kayapó Indianen dansen tijdens protest tegen dam in 2006
Kayapó Indianen dansen tijdens protest tegen dam in 2006
© Terence Turner

Verreweg het grootste deel van alle geïsoleerd levende volksstammen in de wereld, leeft in Brazilië; het gaat dan vermoedelijk om meer dan 50 stammen. Het merendeel van de volksstammen verkrijgt haar voedsel uit de jacht, direct uit de natuur en uit kleinschalige landbouw. Alleen van de ongecontacteerde Awá en Maku wordt vermoed dat ze volledig nomadische jager-verzamelaars zijn.

Met welke problemen worden zij geconfronteerd?

Vanaf het moment dat de eerste Europeanen in Brazilië arriveerden, nu 500 jaar geleden, hebben inheemse volksstammen te maken gehad met grootschalige volkerenmoord en het verlies van grote delen van hun oorspronkelijke leefgebied. Vandaag de dag slinkt hun leefgebied nog steeds door de expansiedrift van industrie en veehouderij en de voortdurende instroom van mijnwerkers en kolonisten. Nog steeds kost dit de levens van vele Indianen, door de ziektes die de indringers met zich meebrengen en door verhongering als zij van hun land gedreven worden.

Een andere belangrijke doodsoorzaak voor Braziliaanse Indianen zijn de huurmoordenaars die veehouders en landeigenaren gebruiken om de Indianen van ‘hun’ land te houden. Aan de basis van het wrede lot van de Indianen ligt een diepliggend racisme – in Brazilië zijn Indianen voor de wet nog steeds tweederangs burgers. Brazilië is een van de twee Zuid-Amerikaanse landen die de rechten van inheemse volksstammen op hun land niet erkent, terwijl zeggingschap over hun land voor hen zelf het allerbelangrijkst is.

Als de indianenstammen in Brazilië recht op hun land zouden krijgen, dan zou dat ze echte bescherming bieden tegen individuen en bedrijven die hun levensbronnen vernietigen, en daarmee veelal de stammengemeenschappen zelf.

Wat doet Survival?

Survival is opgericht in 1969 in reactie op berichten van volkerenmoorden op Braziliaanse Indianen. We hebben ons werk in Brazilië sindsdien onverminderd voortgezet. Survival heeft nog altijd campagnes in dit land lopen – momenteel zijn we het meest actief met de ongecontacteerde Awá, de Guarani, de Yanomami en de Makuxi.

Kayapó Indianen dansen tijdens protest tegen dam in 2006
Kayapó Indianen dansen tijdens protest tegen dam in 2006
© Terence Turner

Meer algemeen belichten we de bezwaren van de Braziliaanse indianenstammen tegen de militarisering van hun land. We roepen Brazilië op de rechten van inheemse volksstammen op hun land te erkennen, zoals vastgelegd in de in 1965 en 2002 bekrachtigde verklaringen van de Verenigde Naties.

Kom in actie voor de Braziliaanse indianenstammen

Een brief sturen naar politici en overheden is een eenvoudige en doeltreffende manier om uw zorg uit te spreken en veranderingen te bewerkstelligen.

Met een donatie steunt u Survival bij het voeren van publicitaire of juridische steuncampagnes ten behoeve van inheemse volksstammen in nood.