Er leven 100.000 Bosjesmannen in Botswana, Namibië, Zuid-Afrika en Angola. Zij zijn de oorspronkelijke bevolking van het zuiden van Afrika en leven al tienduizenden jaren in dat gebied.

In het midden van Botswana ligt het Centraal Kalahari Natuurreservaat (oftewel Central Kalarhari Game Reserve, CKGR), een reservaat dat is opgericht om het oorspronkelijke grondgebied van de 5.000 Gana, Gwi en Tsila Bosjesmannen (en hun buren de Bakgalagadi) te beschermen, plus het wild waar ze afhankelijk van zijn.

In het begin van jaren 80 van de vorige eeuw werden diamanten in het reservaat ontdekt. Kort daarop gingen overheidsministers het reservaat in om de Bosjesmannen die daar leefden te vertellen dat zij moesten vertrekken vanwege de ontdekking van de diamanten.

Gedurende drie grote ontruimingen, in 1997, 2002 en 2005, werden bijna alle Bosjesmannen die in het reservaat leefden gedwongen te vertrekken. Hun huizen werden gesloopt, hun school en gezondheidscentrum werden gesloten, hun watervoorziening werd vernietigd en de mensen werden bedreigd en afgevoerd.

Ze wonen nu in hervestigingsdorpen buiten het reservaat. En omdat ze zelden in staat zijn om te jagen, en gearresteerd en geslagen worden als ze het wel doen, zijn ze afhankelijk van voedseluitgiftes van de overheid. Ze zijn nu in de greep van alcoholisme, verveling, depressie en ziektes zoals TBC en HIV/AIDS.

Spelende Bosjesman-jongetjes in Kaudwane. © Survival

Als zij niet kunnen terugkeren naar het land van hun voorouders, zal hun unieke samenleving en manier van leven vernietigd worden en zullen velen van hen sterven.

Hoewel de Bosjesmannen in 2006 een rechtszaak wonnen om te mogen terugkeren naar hun grondgebied, heeft de overheid er alles aan gedaan om dit onmogelijk te maken. Zo werd het hen verboden om de waterput, die ze gebruikten voordat ze werden verdreven, te gebruiken. Zonder toegang tot deze put is het voor de Bosjesmannen een enorme strijd om genoeg water te vinden om te kunnen overleven.

De Bosjesmannen stapten dit jaar opnieuw naar de rechter in een poging toegang te krijgen tot drinkwater. De rechter oordeelde dat de Bosjesmannen niet gerechtigd zijn om gebruik te maken van hun waterput of om een nieuwe te boren

Ondertussen heeft de regering nieuwe putten laten boren voor de wilde dieren in het reservaat en is aan de reisorganisatie Wilderness Safaris toestemming verleend voor de exploitatie van een safarihotel.

Bosjesman man © Survival

Het Kalahari Plains Camp werd geopend nadat Wilderness Safaris een pachtovereenkomst met de regering sloot. De overeenkomst hield echter geen rekening met de rechten van de Bosjesmannen op wiens voorouderlijk grondgebied het hotel is gevestigd, evenmin waren ze erover geraadpleegd.

Terwijl Bosjesmannen in de buurt met veel moeite drinkwater proberen te vinden om te overleven, nippen de gasten van het hotel bij het zwembad aan hun cocktails.

Ook heeft de regering:
Geweigerd om een vergunning te verstrekken voor het jagen op hun land (ondanks het feit dat het Hooggerechtshof van Botswana oordeelde dat de weigering om vergunningen te verstrekken onwettig was).
Meer dan 50 Bosjesmannen gearresteerd omdat ze op wild aan het jagen waren om hun gezinnen te voeden.
Hen verboden om hun kleine kuddes geiten mee terug te nemen naar het reservaat.

Het beleid van de regering is duidelijk. Ze wil de Bosjesmannen intimideren en bang maken zodat ze in de hervestigingsdorpen blijven. En ze wil het leven van degenen die wel zijn teruggekeerd naar het land van hun voorouders onmogelijk maken.

Nieuws over de Bosjesmannen

1. Bosjesmannen gaan in beroep tegen ‘waterrechtenvonnis’
   1 september 2010
2. Afrikaanse Commissie veroordeelt uitzetting van kritische academicus uit Botswana
   21 augustus 2010
3. Voormalige VN adviseur waterbeheer veroordeelt de behandeling van Bosjesmannen door de regering van Botswana
   5 augustus 2010
4. Woede na weigering om Bosjesmannen toegang tot water te verlenen
   21 juli 2010