Aangevallen door rijstboeren
De inheemse volken van Raposa-Serra do Sol zijn het slachtoffer van bloedige aanvallen door rijstboeren – maar de regering weigert de wet te handhaven.
De Makuxi-, Wapixana-, Ingarikó-, Taurepang- en Patoma volken bewonen het gebied Raposa Serra do Sol dat gelegen is in het noorden van Brazilië, aan de grens met Venezuela en Guyana.
Het is een adembenemend mooi gebied met bergen, tropisch woud, savannen, rivieren en watervallen. Het omvat ongeveer 1,7 miljoen hectare grond en wordt bewoond door ongeveer 18.000 tot 20.000 Indianen.
De inheemse volken behouden nog steeds hun talen en gewoontes, ondanks de contacten met buitenstaanders gedurende meer dan twee eeuwen.
Veel gemeenschappen voeren hun eigen onderwijs- en gezondheidsprojecten uit en hebben verschillende organisaties opgezet om hun rechten te verdedigen en hun projecten te ondersteunen.
Na jaren van campagne voeren onder leiding van de inheemse Council of Roraima (CIR), Survival en veel andere ngo’s in Brazilië en elders, werd Raposa Serra do Sol officieel erkend door President Luis Inácio Lula da Silva op 15 april 2005.
Deze mijlpaal werd met veel gejuich ontvangen omdat het gebied lang en op gewelddadige wijze was betwist door lokale veeboeren en andere ingezetenen die de inheemse bevolking hun land niet wilden teruggeven.
In de laatste dertig jaar zijn er meer dan twintig Indianen gedood en honderden gewond tijdens de niet aflatende strijd van de inheemse bevolking om hun voorvaderlijke land terug te winnen.
Alhoewel inmiddels de meeste veeboeren en enkele rijstboeren het gebied hebben verlaten na de ontvangst van compensatie door de regering, blijft er nog een kleine groep rijstboeren achter die weigert te vertrekken, ondanks meerdere pogingen door de politie om hen te verwijderen.
Hun illegale acties worden ondersteund door een invloedrijke groep van lokale politici. Sinds april 2008 hebben zij hun toevlucht genomen tot steeds gewelddadiger tactieken, waarbij ten minste 10 Indianen door vuurwapens zijn verwond. Bruggen zijn verbrand om de Indianen te verhinderen hun land in of uit te gaan en in een van de dorpen is een bom gegooid.
De regering van de staat Roraima diende een petitie in bij het Hooggerechtshof van Brazilië waarin bezwaar werd gemaakt tegen de officiële erkenning van Raposa Serra do Sol door de federale regering en geëist werd dat het gebied kleiner werd gemaakt.
In het gebied wonen bijna 20.000 inheemsen, die afhankelijk zijn van het land en de rivieren voor hun kostwinning. Daarentegen stellen de zes boeren en lokale politici dat de inheemse bevolking de ontwikkeling van de staat in de weg staat.
Op 19 maart 2009 werd door de meerderheid van het Hooggerechtshof het recht van de inheemse bevolking op hun land nogmaals bevestigd, waarbij werd gezegd dat het land conform de grondwet was afgebakend en dat de grootte en grenzen moesten worden gehandhaafd.
De rechters bevestigden ook het belang van het handhaven van inheems land in de vorm van aaneengesloten gebieden en stelden dat de gebieden aan de Braziliaanse grens geen risico vormen voor de nationale soevereiniteit.
Hoewel was overeengekomen dat de rijstboeren het inheemse land moesten verlaten, werd echter geen overeenkomst bereikt over wanneer dit zou moeten gebeuren.
Survival voert actie om alle rijstboeren zo snel mogelijk te laten verwijderen, zodat verder risico op gewelddadige conflicten wordt vermeden. Survival voerde campagne ter ondersteuning van de inheemse bewoners van Raposa Serra do Sol gedurende deze uiterst belangrijke rechtszaak die grote gevolgen kon hebben.
Als het Hooggerechtshof in het voordeel van de boeren had besloten, zouden de inheemse bewoners een deel van hun meest vruchtbare land verloren hebben en zouden zij zijn ingesloten tussen vijandelijke, bewapende buitenstaanders.
Verder, indien Raposa Serra do Sol in omvang was verkleind en opgeknipt in kleine eilandjes, zou dit een precedent hebben geschapen, zodat andere inheemse gebieden, zoals het Yanomami gebied in het westen van de staat Roraima, zouden kunnen worden betwist.
De grootste volksstam die in Raposa-Serra do Sol leeft, de Makuxi, gelooft dat zij en hun buren, de Ingarikó, afstammen van de kinderen van de zon, die hun nazaten de gift van vuur nagelaten hebben, maar ook ziektes en de ontberingen van de natuur.
|
| Man bedekt dak met buriti, Serra do Sol, Brazilië. © 1994 William Milliken/Survival |
De inheemse stammen jagen en vissen en hebben boerderijen in dit gebied. Sommigen houden in het savannegebied kleine kuddes runderen en andere huisdieren.
Gedurende de lange droge zomermaanden jagen en vissen zij in rivieren die niet zijn opgedroogd en bezoeken ze dorpen in de buurt. Dit is ook de tijd waarin zij hun huizen, gemaakt van hout, klei en palmbladen, bouwen en repareren.
De winter, van mei tot september, is een periode van zware regenval die veel van de zomeractiviteiten onmogelijk maakt.
De stamgemeenschappen zijn zeer verschillend van grootte en zijn gebaseerd op familiebanden en huwelijken. Grote families jagen samen, maar ieder gezin verbouwt zijn eigen gewassen en fokt enkele huisdieren voor eigen gebruik.
De inheemse volken van Raposa Serra do Sol hebben sinds de achttiende eeuw gevochten voor hun land, tegen brute invallen, kolonisatie en pogingen om hen te verplaatsen. Ondanks alles hebben ze hun voorvaderlijk land weten te behouden.
Veeboeren hebben hun land in de twintigste eeuw bezet met grote veeboerderijen die standaard werden bewaakt door gewapende wachten die erg bruut optraden tegen de Indianen – zeker 20 Indianen zijn in de tachtiger en negentiger jaren omgebracht.
Mijnwerkers zijn het gebied illegaal binnengedrongen om naar goud en diamanten te zoeken. Dit heeft vervuiling van de rivieren veroorzaakt en heeft tot spanningen met de stammengemeenschappen geleid.
Meer recentelijk zijn er in het gebied verschillende kleine steden gebouwd door kolonisten, ondanks protesten van de inheemse bevolking. Het leger heeft er een kazerne gebouwd, precies naast de gemeenschap van Uiramutã.
In 1996 is een grote groep boeren Raposa Serra do Sol binnengedrongen om rijstvelden aan te planten. Ze gebruikten grote hoeveelheden pesticiden die in de rivieren en beken lekten.
In de laatste tien jaar gebruikten de boeren terroristische tactieken waarbij inheemse eigendommen zijn vernietigd, leiders zijn bedreigd en inheemse scholen in brand zijn gestoken.
Steun Survival International en draag rechtstreeks bij aan het verbeteren van de levensomstandigheden en de toekomstperspectieven van inheemse stammen.