Volksstam Andamanen volledig uitgestorven na overlijden laatste stamlid

Boa Sr was de laatste overlevende van het Bo-volk
Boa Sr was de laatste overlevende van het Bo-volk

© Alok Das

Het laatste lid van een unieke volksstam is overleden op de bij India behorende Andaman archipel.

Boa senior die afgelopen week op circa 85 jarige leeftijd stierf was de laatste die het ‘Bo’, een van de tien talen op Groot Andaman, kon spreken. De Bo hebben waarschijnlijk al 65.000 jaar geleefd op de Andaman eilanden waardoor ze beschouwd kunnen worden als afstammelingen van een van de oudste culturen op aarde.

Boa senior was het oudste lid van de Groot Andamanezen die nu nog uit slechts 52 mensen bestaat. De Groot Andamanezen waren oorspronkelijk verdeeld in tien afzonderlijke stammen die in 1858, toen de Britten de Andaman eilanden koloniseerden, tezamen 5000 leden telden. De meesten van hen werden gedood of stierven aan ziektes die werden geïmporteerd door de kolonisten.

Toen de Britten er niet in slaagden de stammen te ‘pacificeren’ door middel van geweld, trachtten ze hen te ‘beschaven’ door een groot aantal van hen gevangen te nemen en te interneren in een ’Andaman Home’. Van de 150 kinderen die in dit zogenaamde tehuis werden geboren, bereikte er geen één de leeftijd van twee jaar.

De Groot Andamanezen die dit hebben overleefd zijn voor hun voeding en onderdak grotendeels afhankelijk van de Indiase overheid, en misbruik van alcohol is wijd verspreid.

Boa senior overleefde de Tsunami ramp van december 2004 en vertelde taalkundigen: ‘We waren er allemaal toen de aardbeving ons eiland trof. De stamoudste sprak ons toe: ’de Aarde zal zich delen, beweeg je niet en ren niet weg’. De stamoudsten hadden ons gewaarschuwd, zodoende hebben we deze kennis.

De hoogleraar taalkunde, professor Anvita Abbi, die Boa senior al vele jaren kende, zei: ‘Als enige spreker (van het Bo) was ze erg eenzaam want ze had niemand om mee te praten… Boa senior had een goed gevoel voor humor en haar vrolijke gezicht en haar daverende lach waren heel aanstekelijk’.

‘U kunt zich niet voorstellen hoe pijnlijk het voor mij was om dag in dag uit als een stomme getuige te moeten meemaken hoe een bijzondere cultuur en een unieke taal verloren ging.’

Boa senior vertelde aan Abbi dat de naburige Jarawa, die niet zijn uitgeroeid, het geluk hebben dat ze in hun woud leven op grote afstand van de kolonisten die nu een groot deel van de eilanden bezetten.

De directeur van Survival, Stephen Corry, verklaarde: ‘de Groot Andamanezen werden eerst in grote getale afgeslacht, daarna vrijwel volledig uitgeroeid door bevoogdende maatregelen die hen blootstelden aan catastrofale epidemieën en hen beroofden van hun land en hun onafhankelijkheid.’

‘Met het overlijden van Boa senior en het uitsterven van de Bo taal is een uniek deel van de menselijke samenleving slechts herinnering geworden. Het verscheiden van Boa herinnert ons er op een wrange manier aan dat we niet moeten toestaan dat dit lot ook de andere stammen op de Andaman eilanden treft.’

Luister naar Boa senior die in het Bo zingt: